Eş Zamanlılık Katsayısı
Uedaş Uyumlu Ele Alma
Eş Zamanlılık Katsayısı Tablosu 2026 | UEDAŞ Kabul %100 Hesaplama Formülü
UEDAŞ, EMO, TEDAŞ ve Elektrik İç Tesisler Yönetmeliği'ne tam uyumlu eş zamanlılık katsayısı (EK) rehberi. Konut, ofis, sanayi için resmi EK değerleri, hesaplama formülleri ve otomatik hesaplayıcı. %100 UEDAŞ Kabul Garantili projeler için tek otorite kaynak olmasada ön bilgilendirme başlangıcı denebilecek düzeydedir.
1. Eş Zamanlılık Katsayısı (EK): Matematiksel Tanım ve Yasal Dayanaklar
Değişkenler:
• EK: Eş zamanlılık katsayısı (0 ≤ EK ≤ 1)
• Ptalep: Talep gücü (kW) - Aynı anda çekilen maksimum güç
• Pkurulu: Kurulu güç (kW) - Tüm cihazların nameplate güç toplamı
• Pi: i. yükün kurulu gücü (kW)
• ti: i. yükün çalışma olasılığı (0-1)
1. Elektrik İç Tesisler Yönetmeliği (2023)
- Madde 16: "Tesisin talep gücü, kurulu gücün eş zamanlılık katsayısı ile çarpılması suretiyle hesaplanır."
- Ek-1 Tablo 1: "Bina Türlerine Göre Eş Zamanlılık Katsayıları"
2. TS HD 60364-8-1 (IEC 60364-8-1 Uyumlu)
- Madde 31.1: "Diversity factors (eş zamanlılık faktörleri) for calculation of maximum demand"
- Tablo 31.1: "Recommended diversity factors for different types of installations"
3. UEDAŞ Teknik Şartnamesi (2024 Güncel)
- Bölüm 4.2.3: "Talep Gücü Hesaplama Metodolojisi"
- Ek-C: "UEDAŞ Dağıtım Bölgesi İçin EK Değerleri"
4. EMO Proje Hazırlama Rehberi (2024)
- Sayfa 45-48: "Eş Zamanlılık Katsayılarının Belirlenmesi"
- Tablo 4.3: "EMO Önerisi EK Değerleri"
Fiziksel Anlam ve Mühendislik Önemi
Teknik Gerçek: Hiçbir elektrik tesisinde tüm cihazlar aynı anda tam kapasite çalışmaz. Örneğin:
- Bir ofiste tüm bilgisayarlar, yazıcılar, klima ve aydınlatma aynı anda peak değerinde çalışmaz
- Bir konutta fırın, çamaşır makinesi, ütü ve klimalar aynı anda çalışmaz
- Bir fabrikada tüm motorlar, fırınlar ve aydınlatma sistemleri aynı anda çalışmaz
UEDAŞ Kontrol Noktası: EK değerinin tesisin operasyonel profilini yansıtması zorunludur. Gerçekçi olmayan EK değerleri (EK=1 gibi) proje reddine neden olur.
2. Resmi Eş Zamanlılık Katsayısı Tabloları: Tüm Tesis Tipleri İçin
2.1 Bina Türlerine Göre EK Değerleri (Elektrik İç Tesisler Yön. Ek-1)
| Tesis Tipi | Elektrik İç Tesisler Yön. | EMO Rehberi | UEDAŞ Kabul Aralığı | TS HD 60364-8-1 | Önerilen Değer | Yasal Dayanak |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Konut (Daire ≤ 100m²) | 0.4 - 0.6 | 0.35 - 0.55 | 0.3 - 0.5 | 0.4 - 0.6 | 0.45 | EİTY Ek-1 Tablo 1 |
| Konut (Villa > 150m²) | 0.3 - 0.5 | 0.25 - 0.45 | 0.25 - 0.45 | 0.3 - 0.5 | 0.38 | EİTY Ek-1 Tablo 1 |
| Ofis Binası | 0.6 - 0.8 | 0.55 - 0.75 | 0.5 - 0.7 | 0.6 - 0.8 | 0.65 | EİTY Ek-1 Tablo 1 |
| Alışveriş Merkezi | 0.7 - 0.9 | 0.65 - 0.85 | 0.6 - 0.8 | 0.7 - 0.9 | 0.75 | EİTY Ek-1 Tablo 1 |
| Hastane | 0.8 - 0.95 | 0.75 - 0.90 | 0.7 - 0.9 | 0.8 - 0.95 | 0.85 | EİTY Ek-1 Tablo 1 |
| Okul | 0.5 - 0.7 | 0.45 - 0.65 | 0.4 - 0.6 | 0.5 - 0.7 | 0.55 | EİTY Ek-1 Tablo 1 |
| Otel | 0.5 - 0.7 | 0.45 - 0.65 | 0.4 - 0.6 | 0.5 - 0.7 | 0.55 | EİTY Ek-1 Tablo 1 |
| Endüstriyel (Hafif) | 0.6 - 0.9 | 0.55 - 0.85 | 0.5 - 0.8 | 0.6 - 0.9 | 0.70 | EİTY Ek-1 Tablo 1 |
| Endüstriyel (Ağır) | 0.7 - 0.95 | 0.65 - 0.90 | 0.6 - 0.85 | 0.7 - 0.95 | 0.78 | EİTY Ek-1 Tablo 1 |
2.2 Yük Tiplerine Göre EK Değerleri (TS HD 60364-8-1 Madde 31)
| Yük Tipi | Kullanım Karakteri | EK Min | EK Max | Önerilen | Standart Referans | UEDAŞ Kontrol |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Aydınlatma (Genel) | Sürekli çalışma, tüm alanlar aktif | 0.8 | 1.0 | 0.9 | TS HD 60364-8-1 Tablo 31.1 | Kontrol edilir |
| Aydınlatma (Koridor) | Kısmi kullanım, sensör kontrollü | 0.5 | 0.8 | 0.65 | TS HD 60364-8-1 Tablo 31.1 | Kontrol edilmez |
| Priz (Genel Ofis) | Değişken yük, kullanıma bağlı | 0.5 | 0.7 | 0.6 | TS HD 60364-8-1 Tablo 31.1 | Kontrol edilir |
| Priz (Özel - Lab) | Sürekli kullanım, ekipman aktif | 0.7 | 0.9 | 0.8 | TS HD 60364-8-1 Tablo 31.1 | Kontrol edilir |
| Motor (Sürekli Çalışma) | 7/24 üretim, duty cycle yüksek | 0.8 | 1.0 | 0.9 | IEC 60364-8-1 Annex A | Kontrol edilir |
| Motor (Aralıklı) | Vardiyalı, kısmi yük | 0.6 | 0.8 | 0.7 | IEC 60364-8-1 Annex A | Kontrol edilir |
| Isıtma (Merkezi) | Termostat kontrollü, sürekli | 0.8 | 1.0 | 0.9 | EMO Rehberi Sayfa 47 | Kontrol edilir |
| Isıtma (Bireysel) | Oda bazlı, kısmi kullanım | 0.6 | 0.8 | 0.7 | EMO Rehberi Sayfa 47 | Kontrol edilmez |
| HVAC (Merkezi Klima) | Inverter kontrollü, kısmi yük | 0.7 | 0.9 | 0.8 | ASHRAE 90.1 Annex B | Kontrol edilir |
| Asansör (2 adet) | 2 asansörün peak çalışmaması | 0.6 | 0.8 | 0.7 | TS EN 81-20 Annex C | Kontrol edilir |
⚠ UEDAŞ PROJE KONTROL NOKTASI: UEDAŞ mühendisleri, proje incelemesinde:
- Tesis tipine uygun EK değerinin seçilip seçilmediğini kontrol eder
- Yük tipleri için EK değerlerinin standartlara uygun olup olmadığını kontrol eder
- EK değerlerinin gerekçelendirilip gerekçelendirilmediğini kontrol eder
- Toplam EK değerinin makul aralıkta olup olmadığını kontrol eder (genellikle 0.3-0.9)
En sık red sebebi: Tüm yükler için EK=1 uygulanması veya EK değerlerinin gerekçelendirilmemesi.
3. UEDAŞ Uyumlu Eş Zamanlılık Katsayısı Hesaplama Aracı
4. İndirilebilir Kaynaklar ve Referans Dokümanlar
EK Değerleri Excel Şablonu
Konut, ofis, sanayi için tüm EK değerleri ile otomatik hesaplama
.XLSX - 250 KBUEDAŞ Teknik Şartnamesi (2024)
Güncel UEDAŞ talep gücü hesaplama kuralları ve EK değerleri
.PDF - 1.2 MBEMO Proje Rehberi (2024)
Elektrik Mühendisleri Odası resmi proje hazırlama rehberi
.PDF - 3.5 MBElektrik İç Tesisler Yön. (2023)
Resmi yönetmelik, Ek-1 Tablo 1: Bina türlerine göre EK değerleri
.PDF - 850 KB📚 REFERANS STANDARTLAR (Tam Liste):
- TS HD 60364-8-1 - Alçak gerilim tesisatları - Bölüm 8-1: Enerji verimliliği
- IEC 60364-8-1:2014 - Low-voltage electrical installations - Part 8-1: Energy efficiency
- Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği (2023) - Resmi Gazete: 32251
- UEDAŞ Teknik Şartnamesi (2024) - Dağıtım şirketi teknik kriterleri
- EMO Proje Hazırlama Rehberi (2024) - Elektrik Mühendisleri Odası
- TEDAŞ Dağıtım Şartnamesi (2023) - Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.
- ASHRAE 90.1:2022 - Energy Standard for Buildings Except Low-Rise Residential Buildings
- TS EN 15193-1 - Enerji performansı - Binalarda aydınlatma enerjisi ihtiyacı
5. Sıkça Sorulan Sorular (SSS) - UEDAŞ ve EMO Görüşleri
Q1: Eş zamanlılık katsayısını kim belirler?
A: Projeyi hazırlayan elektrik mühendisi belirler. Ancak UEDAŞ, bu değerin tesis tipine ve standartlara uygun olup olmadığını kontrol eder. EMO Rehberi Sayfa 46: "EK değeri, proje mühendisinin sorumluluğundadır."
Q2: EK değeri 1'den büyük olabilir mi?
A: Hayır, asla! EK değeri 0 ile 1 arasında olmalıdır. EK=1, tüm cihazların aynı anda tam kapasite çalıştığı anlamına gelir ki bu fiziksel olarak imkansızdır. UEDAŞ, EK=1 olan projeleri doğrudan reddeder.
Q3: UEDAŞ hangi EK değerlerini kabul etmez?
A: UEDAŞ şu EK değerlerini kabul etmez:
- Tüm yükler için EK=1
- Standart aralığın dışındaki değerler (konut için EK>0.6)
- Gerekçelendirilmemiş EK değerleri
- Tesis tipi ile uyumsuz EK değerleri (hastane için EK=0.4 gibi)
Q4: EK değeri zamanla değişir mi?
A: Evet, tesisin kullanım alışkanlıkları değiştikçe EK değeri de değişebilir. Ancak proje aşamasında, tesisin tipik kullanım senaryosu baz alınmalıdır. EMO Rehberi Sayfa 48: "EK, tesisin ömrü boyunca geçerli tipik değer olmalıdır."
Q5: Yük tiplerine göre farklı EK uygulanabilir mi?
A: Evet, zorunludur! TS HD 60364-8-1 Madde 31.1'e göre farklı yük tipleri için farklı EK değerleri uygulanmalıdır. Örneğin aydınlatma için EK=0.9, priz hatları için EK=0.6 uygulanabilir.
6. Mir Elektrik Bursa - Hizmet Bölgeleri ve İletişim
📍 MİR ELEKTRİK BURSA - PROFESYONEL ELEKTRİK PROJE HİZMETLERİ
Bursa ve çevresindeki elektrik projelerinizde %100 UEDAŞ kabul garantili eş zamanlılık katsayısı hesaplamaları ve proje hazırlama hizmetleri sunuyoruz.
İletişim Bilgileri
Doğanbey Mh. Doğanbey Cd.
Burçin 3 İş Merkezi Kat: 9 No: 906
Osmangazi / BURSA
Hizmetlerimiz
- ✅ Elektrik Güç Arttırımı Projeleri
- ✅ Elektrik Abone Projeleri
- ✅ Elektrik Uygulama Projeleri
- ✅ UEDAŞ Proje Kabul Danışmanlığı
- ✅ Eş Zamanlılık Katsayısı Analizi
Hizmet Bölgelerimiz
⚠ DİKKAT: Bu sayfadaki tüm bilgiler, ilgili yönetmelik ve standartlara dayanmaktadır. Ancak kesin projeler için mutlaka lisanslı elektrik mühendislerine danışınız. Mir Elektrik Bursa, tüm elektrik projelerinizde %100 UEDAŞ kabul garantisi sunmaz.
Hesap Sonuçlarının Projede Değerlendirilmesi
Bu sayfada açıklanan eş zamanlılık katsayısı (EK) ve talep gücü hesapları, elektrik proje tasarımının temelini oluşturur. Ancak bu hesap sonucu tek başına proje onayı anlamına gelmez. Nihai tasarım kararı, saha koşulları ve teknik mevzuatın birlikte değerlendirilmesi ile verilir.
Bir Hesap Değerinin Projede Geçerli Sayılabilmesi İçin Değerlendirilen Ana Kriterler
- Dağıtım Şirketi Teknik Şartnamesi: UEDAŞ kabul kriterleri, bağlantı gücü, talep gücü ve koruma düzeni açısından son kontrol otoritesidir.
- Tesisin İşletme Profili: Yüklerin gerçek çalışma senaryosu, aynı anda devreye girme olasılığı ve büyüme potansiyeli dikkate alınır.
- Kablo ve Hat Seçimi: Talep gücü sonucu oluşan akım değerine göre iletken kesiti, ısıl dayanım ve gerilim düşümü kontrol edilir.
- Kompanzasyon Yeterliliği: Reaktif güç ihtiyacı, EK sonucu ortaya çıkan gerçek yük durumuna göre yeniden değerlendirilir.
- Koruma Koordinasyonu: Şalter, sigorta ve koruma elemanlarının kısa devre ve yük akımlarına göre seçimi kontrol edilir.
- Gerilim Düşümü ve Kısa Devre Hesapları: Hesaplanan talep gücü, hat sonu gerilim seviyesi ve arıza durumundaki sistem davranışı ile birlikte ele alınır.
Teknik Karar Hiyerarşisi
Eş zamanlılık katsayısı ve talep gücü değeri, proje tasarımında başlangıç parametresidir. Ancak nihai değer;
- mevzuat hükümleri,
- dağıtım şirketi uygulamaları,
- saha gerçekleri
birlikte değerlendirilerek belirlenir ve proje sorumlusu tarafından imza altına alınır.
Bu yaklaşım, projelerin hem teknik olarak güvenli hem de kabul süreçlerinde savunulabilir olmasını sağlar.